Mono- ve digliseritler

E471 muhtemelen Türkiye’de en çok aranan E kodu, ve aranma sebebi neredeyse her zaman aynı: kaynağı ne.

Cevap dürüst olmak gerekirse rahatsız edici. Kod bu soruyu cevaplayacak şekilde tasarlanmamış.

E kodu ne demek

Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği tanımı doğrudan veriyor: “E kodu: Her bir gıda katkı maddesi için Avrupa Birliği tarafından onaylanarak belirlenen kod numarasını”.

Yani E kodu bir kimlik numarasıdır. Avrupa Birliği tarafından verilir, Türk mevzuatına bu şekilde alınmıştır ve bir maddenin hangi madde olduğunu söyler.

Aynı yönetmelik katkı maddelerini teknolojik fonksiyonlarına göre sınıflandırır: emülgatör, koruyucu, renklendirici gibi. Kaynağına göre değil. Bu, sistemin ne için kurulduğunu tek başına anlatıyor.

E471 tam olarak nedir

Yağ asitlerinin mono- ve digliseritleri. Yağ ile gliserolün birleşiminden çıkar ve suyla yağı bir arada tutar; ekmekte, dondurmada, margarinde, bisküvide bu iş için kullanılır.

Başlangıç maddesi yağdır. O yağ bitkisel de olabilir, hayvansal da. Ürün kimyasal olarak aynı yere varır ve etikette ikisi de E471’dir.

Türkiye’de ve dünyada kullanılan E471’in büyük kısmı bitkisel yağdan, en çok da palm yağından üretilir. Bu bir eğilimdir, garanti değildir, ve etiket hangi partinin ne olduğunu söylemez.

İnternetteki listelerin hatası

Şu E kodları domuzdur diye dolaşan listelerin yapısal sorunu şu: bir kod maddeyi tanımlar, kaynağını değil. E471’i “domuz” diye işaretlemek, sığır jelatinini domuz saymakla aynı hatadır.

Listeler tamamen değersiz de değil, ama işlevleri sanıldığından dar: hangi kodların kaynağının sabit olmadığını gösterirler. Bu, dikkatinizi doğru bileşene yöneltir. Cevabı vermezler.

E471’in yanı sıra E472 serisi, E470 ve bazı stearatlar aynı gruba girer. Hepsinde soru aynı, cevap üreticide.

Ne yapılabilir

Ön yüzdeki beyan. Bitkisel kaynak kullanan üreticiler bunu yazar, çünkü satar. En hızlı sinyal budur.

Helal sertifikası. Tedarik zincirini denetler, ki cevabın bulunduğu katman orasıdır.

Üreticiye sormak. Tek kesin yol.

Aynı yapısal sorunun diğer örnekleri, Jelatin ve Peynir mayası dahil, helal hassasiyetiyle etiket okumak sayfasında toplu olarak duruyor.