Soru
"Sütsüz" süt içermez mi?
Paketin ön yüzünün teknik olarak kurallara uyup yine de sizi fena hâlde yanıltabildiği ender yerlerden biri.
Parçası olduğu: Gıda alerjisi
Klasik örnek, sodyum kazeinat içeren sütsüz kahve beyazlatıcısıdır. Kazeinat Kazein’den türer, yani sütteki başlıca proteinden. Dolayısıyla ürün üreticinin kastettiği anlamda süt ürününden yapılmamıştır ve bağışıklık sisteminizin umursadığı anlamda süt proteini içerir.
Kimse burada yasayı çiğnemiyor. “Sütsüz” dar, teknik bir anlamda kullanılıyor ve bu anlam “süt içermez” ile örtüşmüyor. Asıl korumayı alerjen kuralları yapıyor: süt kaynağının, ön yüzde ne yazarsa yazsın, içindekiler listesinde beyan edilmesi gerekiyor.
Ne yapmalı
Ön yüzü değil içindekiler listesini okuyun. Cevabın tamamı bu, ve bu tek ibarenin çok ötesinde geçerli.
Aranacak isimler: kazein, kazeinat, sodyum kazeinat, kalsiyum kazeinat, süt proteini konsantresi, ve peynir altı suyu proteinleri laktalbumin ile laktoglobulin. Türkiye’de ve AB’de alerjen, içindekiler listesinin kendi içinde, genellikle koyu yazıyla vurgulanır.
Aynı şey olmayan üç ifade
“Sütsüz” dar teknik anlamı olan bir pazarlama tanımıdır. Bir alerji için hiçbir şeyin garantisi değildir.
“Süt içermez” pratikte daha sıkı kullanılır, ama listeye bakmayı yine de hak eder.
“Laktozsuz” tamamen başka bir soruyu cevaplar. Laktoz sütteki şekerdir ve laktozsuz ürünlerde parçalanmıştır. O ürünler hâlâ süt proteini içerir, yani intolerans için tasarlanmışlardır ve süt alerjisiyle hiç ilgileri yoktur.
Sonuncusu insanları en çok yanıltan karışıklıktır, çünkü “laktozsuz” daha teknik ve daha güvenilir bir iddia gibi durur ve alerjiyle en az ilgisi olan odur.
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Resmî Gazete, 26 Ocak 2017, sayı 29960 Mükerrer · resmigazete.gov.tr
- Besin Alerjisi: Sıkça Sorulan Sorular Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği · aid.org.tr